Tiến Bộ Trong Điều Trị Suy Tĩnh Mạch Chân Và Bệnh Mạch Máu Chi Dưới

Suy giãn tĩnh mạch và các bệnh mạch máu chi dưới đang trở thành "căn bệnh thời đại" với tỷ lệ người mắc tăng cao. Nếu không được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách, bệnh có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như loét chân không lành hoặc thuyên tắc phổi gây tử vong.

1. Thực trạng báo động về bệnh lý mạch máu chi dưới

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), giãn tĩnh mạch chi dưới xuất hiện ở khoảng 35% người đang làm việc và 50% người đã nghỉ hưu. Đáng lo ngại hơn, các bệnh lý như xơ vữa động mạch, huyết khối tĩnh mạch sâu đang ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người trên toàn cầu.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, ThS.BS.CKI Lê Thị Ngọc Hằng cho biết có đến 60-70% bệnh nhân đến khám khi đã ở giai đoạn muộn (phân độ trễ), xuất hiện tình trạng phù nề, biến đổi sắc tố da hoặc loét chân.
 

Ảnh: Suy giãn tĩnh mạch và các bệnh mạch máu chi dưới đang trở thành "căn bệnh thời đại" với tỷ lệ người mắc tăng cao

2. Phân biệt bệnh lý động mạch và tĩnh mạch chi dưới

TTƯT.BS.CKII Trần Công Quyền – Phó khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, BVĐK Tâm Anh phân tích rõ sự khác biệt:

• Hệ động mạch: Nhiệm vụ đưa máu nuôi dưỡng chi dưới. Nguyên nhân gây bệnh thường do xơ vữa, đái tháo đường, cao huyết áp.

• Hệ tĩnh mạch: Dẫn máu từ chi về tim. Khi bị suy tĩnh mạch, máu ứ đọng gây hiện tượng chân nặng, tê mỏi và loét da.

• Hệ bạch mạch: Đóng vai trò quan trọng trong các bệnh lý sưng phù chi.

Biến chứng nguy hiểm: Ứ đọng máu kéo dài hình thành huyết khối. Huyết khối có thể di chuyển về tim gây thuyên tắc phổi, suy hô hấp và tử vong nhanh chóng.

3. Các phương pháp điều trị tiên tiến hiện nay

Tùy vào mức độ bệnh (thông qua siêu âm Doppler hoặc chụp CT), các bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp:

Điều trị nội khoa (Giai đoạn sớm)

• Thay đổi lối sống: Tránh đứng/ngồi quá lâu, tập thể dục nhẹ nhàng.

• Sử dụng thuốc: Các loại thuốc trợ tĩnh mạch (như Daflon).

• Mang vớ áp lực: Giúp hỗ trợ đẩy máu về tim hiệu quả.

Can thiệp ngoại khoa & Công nghệ cao

Khi điều trị nội khoa không đáp ứng, các kỹ thuật hiện đại tại BVĐK Tâm Anh sẽ được áp dụng:

• Chích xơ tĩnh mạch: Loại bỏ các mạch máu nhỏ dạng màng nhện.

• Đốt Laser/Sóng cao tần: Triệt tiêu tĩnh mạch suy bằng nhiệt.

• Bơm keo tĩnh mạch (VenaSeal): Phương pháp hiện đại, ít xâm lấn, không cần gây tê nhiều.

• Phẫu thuật: Cắt bỏ các tĩnh mạch giãn lớn.

GÓC GIẢI ĐÁP: HỎI ĐÁP CÙNG CHUYÊN GIA MẠCH MÁU TÂM ANH

Câu 1: Nổi gân xanh sau đầu gối và tê mỏi chân có phải suy giãn tĩnh mạch?

Khán giả hỏi: Tôi 25 tuổi, là tiếp viên hàng không, đứng và đi lại nhiều nên thường xuyên tê mỏi. Gần đây mặt sau đầu gối nổi nhiều gân xanh nhưng không đau. Tôi có thể tự mua thuốc uống để giảm tê chân không?

TTƯT.BS.CKII Trần Công Quyền giải đáp: Tĩnh mạch nổi gân xanh và tăng dần theo thời gian là dấu hiệu sớm của suy tĩnh mạch chân. Với những triệu chứng này, bạn có thể đang ở mức độ C2.

• Lời khuyên: Bạn cần mang vớ tĩnh mạch khi làm việc và có thể dùng thuốc hỗ trợ (như Daflon 2 viên/ngày).

• Lưu ý quan trọng: Bạn không nên tự điều trị lâu dài mà cần đi khám để siêu âm Doppler. Việc này giúp xác định chính xác bạn bị suy tĩnh mạch nông hay sâu, hoặc có huyết khối (tắc nghẽn) hay không để có phác đồ điều trị dứt điểm.

Câu 2: Suy van tĩnh mạch sâu có gây ngứa và bứt rứt không?

Khán giả hỏi: Em 23 tuổi, nhân viên siêu thị, đứng 15 phút là nhức mỏi gối. Bác sĩ chẩn đoán suy van tĩnh mạch sâu nhưng chỉ dặn kê cao chân. Gần đây em bị ngứa, bứt rứt dù đã khám da liễu nhưng không khỏi. Liệu đây có phải do bệnh tĩnh mạch?

ThS.BS.CKI Lê Thị Ngọc Hằng giải đáp: Suy tĩnh mạch chi dưới thường gây mỏi chân, tê rần như kiến bò, chuột rút về đêm và cảm giác nóng rát. Triệu chứng thường nặng hơn vào cuối ngày. Tình trạng ngứa và bứt rứt bạn gặp phải có thể liên quan đến bệnh lý tĩnh mạch, nhưng cũng không loại trừ khả năng do ký sinh trùng hoặc các vấn đề nội khoa khác.

• Hướng xử lý: Bạn nên đến chuyên khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu để làm các xét nghiệm chuyên sâu, từ đó bác sĩ mới có thể kết luận nguyên nhân gây ngứa và đưa ra hướng điều trị phù hợp nhất.

Câu 3: Da khô, chân đỏ và chuột rút ban đêm – Dấu hiệu tắc động mạch?

Khán giả hỏi: Ba em 64 tuổi, hút thuốc lâu năm, bị mỡ máu. Gần đây ông bị nhức chân cả khi nghỉ ngơi, da vùng chân khô, đỏ và bong tróc. Đây có phải dấu hiệu tắc động mạch không?

ThS.BS.CKI Lê Chí Hiếu giải đáp: Với tiền sử lớn tuổi, hút thuốc lá và rối loạn mỡ máu, các triệu chứng đau chân khi đi lại kèm da nứt nẻ là dấu hiệu cảnh báo thiếu máu chi hoặc hẹp tắc động mạch ngoại biên.

• Cảnh báo: Đây là tình trạng nguy hiểm cần được can thiệp sớm.

• Hướng xử lý: Chị nên đưa bác đi siêu âm đo mạch máu và chụp CT (nếu cần) để kiểm tra mức độ tắc nghẽn, tránh các biến chứng hoại tử do thiếu máu nuôi dưỡng.

Câu 4: Làm sao để nhận biết sớm bệnh động mạch chi dưới?

Khán giả hỏi: Nguyên nhân chính gây bệnh động mạch chi dưới là gì và dấu hiệu nhận biết sớm nhất?

ThS.BS.CKI Lê Chí Hiếu giải đáp:

• Yếu tố nguy cơ: Người lớn tuổi, béo phì, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, đái tháo đường, gout hoặc bệnh thận mãn tính.

• Dấu hiệu nhận biết:

  • Giai đoạn sớm: Đau chân khi đi lại, giảm khi nghỉ ngơi (đau cách hồi).

  • Giai đoạn nặng: Đau ngay cả khi nằm nghỉ, da khô sần, rụng lông chân, móng bong tróc và teo cơ.

Câu 5: Chân lạnh và đau nhói bắp chân ở người bệnh đái tháo đường

Khán giả hỏi: Tôi 42 tuổi, bị đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp. Gần đây đi bộ 20 phút là đau nhói bắp chân, chân lạnh và da nhợt nhạt. Đây là bệnh tĩnh mạch hay động mạch?

TTƯT.BS.CKII Trần Công Quyền giải đáp: Triệu chứng của bạn điển hình cho bệnh thiếu máu mãn tính chi dưới do tắc động mạch. Bệnh tiểu đường đặc biệt nguy hiểm vì nó làm tổn thương từ các mạch máu nhỏ đến mạch máu lớn, khiến vùng chi không được nuôi dưỡng đầy đủ.

• Lời khuyên: Bạn cần thực hiện siêu âm Doppler và chụp CT động mạch ngay để xác định vị trí tắc nghẽn. Việc kiểm soát tốt đường huyết và huyết áp lúc này là yếu tố sống còn để bảo vệ đôi chân của bạn.