Xử Trí Đột Quỵ Đúng Cách: Nhớ Quy Tắc F.A.S.T Để Cứu Người Kịp Thời

Vì sao xử trí sai khi đột quỵ lại nguy hiểm?

Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là tình trạng máu lên não bị gián đoạn do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu, khiến tế bào não chết đi nhanh chóng. Đây là cấp cứu y khoa khẩn cấp, từng phút đều quyết định khả năng hồi phục và tính mạng người bệnh.

Trước đây, đột quỵ chủ yếu xảy ra ở người lớn tuổi, nhưng hiện nay bệnh đang trẻ hóa rõ rệt, đặc biệt ở người có bệnh tim mạch, tiểu đường, mỡ máu cao.

Một nghiên cứu tại TP.HCM cho thấy, thời gian trung bình bệnh nhân đến viện là 15,7 giờ – trễ hơn rất nhiều so với “cửa sổ vàng” 4,5 giờ để điều trị tái tưới máu. Nguyên nhân chủ yếu là do xử trí sai cách tại nhà.

Ảnh: Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là tình trạng máu lên não bị gián đoạn do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu, khiến tế bào não chết đi nhanh chóng

6 sai lầm nghiêm trọng cần tránh khi gặp người bị đột quỵ

1. Chích máu ở đầu ngón tay
   → Sai lầm nguy hiểm. Không có bằng chứng khoa học nào cho thấy chích máu giúp hồi tỉnh. Hành động này gây đau, làm tăng huyết áp và mất thời gian cấp cứu quý báu.

2. Cạo gió hoặc cắt lể
   → Không “thông khí huyết” mà còn có thể gây nhiễm trùng, tổn thương da và khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội điều trị hiệu quả.

3. Cho uống hoặc ngậm thuốc hạ huyết áp nhanh
   → Trong đột quỵ cấp, huyết áp cao là phản ứng tạm thời để duy trì máu lên não. Việc hạ áp đột ngột có thể khiến vùng tổn thương lan rộng, nguy hiểm tính mạng.

4. Cho uống an cung ngưu hoàng hoàn
   → Không được khuyến cáo trong cấp cứu đột quỵ. Cho uống thuốc khi bệnh nhân hôn mê có thể gây sặc, tắc đường thở và mất “thời gian vàng”.

5. Chờ bệnh nhân tỉnh rồi mới đưa đi viện
   → Tuyệt đối không nên. Mỗi phút trôi qua là hàng triệu tế bào não chết đi. Cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức.

6. Tin vào mẹo dân gian: uống nước chanh, ăn cơm rượu, thực dưỡng…
   → Các “mẹo” này hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Tin và làm theo sẽ khiến bệnh nhân mất cơ hội sống sót và hồi phục.

Nhận biết nhanh đột quỵ bằng quy tắc F.A.S.T

Hãy nhớ F.A.S.T để hành động nhanh chóng:

• F (Face – Mặt): Mặt lệch, miệng méo, uống nước bị chảy ra một bên.

• A (Arm – Tay): Tay hoặc chân yếu, liệt đột ngột một bên.

• S (Speech – Giọng nói): Nói ngọng, nói khó, phát âm không rõ.

• T (Time – Thời gian): Gọi cấp cứu 115 hoặc đưa ngay đến bệnh viện có khả năng điều trị đột quỵ.

Cách xử trí đúng khi nghi ngờ đột quỵ

• Giữ người bệnh nằm yên, đầu hơi cao 30 độ.

• Nới lỏng quần áo, không cho ăn hoặc uống bất cứ thứ gì.

• Gọi 115 hoặc đưa đến bệnh viện có đơn vị đột quỵ (stroke unit) gần nhất.

• Ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng thông tin này giúp bác sĩ quyết định phương án điều trị tái tưới máu.

Kết luận

Các phương pháp dân gian như chích máu, cạo gió, uống thuốc hạ áp nhanh không giúp bệnh nhân đột quỵ hồi phục, mà ngược lại làm tăng nguy cơ tử vong hoặc tàn tật.

Phát hiện sớm – xử trí đúng – gọi cấp cứu ngay chính là “chìa khóa vàng” để cứu sống và giảm di chứng đột quỵ.

Nguồn: tuoitre