Mỹ phê duyệt Lenacapavir – thuốc phòng HIV 2 mũi tiêm/năm
FDA vừa phê duyệt Lenacapavir – thuốc phòng HIV đầu tiên thế giới bằng 2 mũi tiêm mỗi năm. Hiệu quả lên đến 100%, mở ra kỷ nguyên mới trong phòng chống HIV toàn cầu, nhưng vẫn đối mặt thách thức về chi phí và khả năng tiếp cận.
Mỹ phê duyệt Lenacapavir – thuốc phòng HIV đột phá bằng 2 mũi tiêm mỗi năm
Ngày 19/6, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) chính thức phê duyệt Lenacapavir, thuốc phòng HIV đầu tiên trên thế giới sử dụng bằng 2 mũi tiêm mỗi năm. Đây được đánh giá là bước ngoặt trong cuộc chiến kéo dài nhiều thập kỷ nhằm kiểm soát HIV toàn cầu.
“Điều này thực sự có thể chấm dứt sự lây truyền HIV”, Greg Millett, giám đốc chính sách công tại Quỹ nghiên cứu AIDS (amfAR), nhấn mạnh."
Thuốc lenacapvir tại một cơ sở sản xuất ở La Verne, California, tháng 6/2025. Ảnh: Gilead Sciences
Lenacapavir không giống vaccine truyền thống, mà là thuốc kháng virus giúp duy trì nồng độ thuốc trong cơ thể đủ cao để tiêu diệt HIV ngay khi xâm nhập. Theo nghiên cứu của Gilead Sciences, thuốc đạt hiệu quả 96% đối với phụ nữ dị tính và 100% đối với nam giới có quan hệ đồng giới.
Bước ngoặt trong phòng ngừa HIV
Trước đó, Lenacapavir được FDA phê duyệt để điều trị HIV ở bệnh nhân kháng thuốc vào năm 2022. Khi thử nghiệm mở rộng, thuốc được chứng minh có hiệu quả lâu dài trong cơ thể, tạo tiền đề cho việc phát triển thành thuốc phòng ngừa.
“Đây là đột phá lớn trong y tế toàn cầu” – Tiến sĩ David Ho, nhà nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực HIV tại Đại học Columbia, nhận xét.
Rào cản chi phí và khả năng tiếp cận
Mặc dù Gilead cam kết mức chi phí tương đương các thuốc PrEP hiện có, mức giá vẫn có thể cao đối với nhiều người ở các nước có thu nhập thấp. Khi nguồn tài trợ toàn cầu (như USAID, PEPFAR) bị cắt giảm, vấn đề hạ tầng phân phối thuốc càng trở nên thách thức.
“Chúng ta vừa chế tạo được chiếc máy bay tốt nhất thế giới, nhưng thật không may lại phá hủy tất cả đường băng” – Kevin Frost, Tổng giám đốc amfAR, cảnh báo.
Giải pháp tương lai
Gilead đã nhượng quyền sản xuất thuốc miễn phí bản quyền cho 6 công ty tại 120 quốc gia đang phát triển. Ngoài ra, nhiều chuyên gia kêu gọi phát triển dạng thuốc tự tiêm, tương tự insulin, giúp vượt qua rào cản y tế tại vùng sâu vùng xa.
Hui Yang, Giám đốc Quỹ Toàn cầu Phòng chống HIV, Lao và Sốt rét, nhấn mạnh: “Lenacapavir có thể giúp tăng tuân thủ, mở rộng phạm vi tiếp cận, tạo đột phá trong phòng ngừa HIV trong thập kỷ tới”.
Nguồn: Vnexpress
