“Lấp đầy” vaccine – Chìa khóa kiểm soát dịch bệnh sởi ở vùng cao
Tiêm vaccine sởi không chỉ là biện pháp phòng bệnh cá nhân mà còn là chiến lược then chốt giúp khống chế và đẩy lùi dịch bệnh sởi tại các vùng miền núi khó tiếp cận như Nghệ An và Hà Giang.
🌡️ Sởi – Mối đe dọa quay trở lại
Từ cuối năm 2024 đến nay, dịch bệnh sởi có dấu hiệu bùng phát trở lại ở nhiều địa phương, đặc biệt là khu vực miền núi phía Bắc – nơi có tỷ lệ tiêm chủng thấp và điều kiện y tế hạn chế. Hai điểm nóng điển hình là bản Phà Lõm (Nghệ An) và một số xã vùng cao tại Hà Giang.
📍 Nghệ An: Phà Lõm “nóng” vì khoảng trống miễn dịch
Tại bản Phà Lõm, xã Tam Thái (huyện Tương Dương), ca sởi đầu tiên xuất hiện vào tháng 2/2025. Từ đó, dịch lan rộng do tỷ lệ tiêm chủng tại đây chỉ đạt khoảng 50%. Nguyên nhân:
Nhận thức về tiêm chủng còn hạn chế
Kinh tế khó khăn
Rào cản ngôn ngữ khiến công tác tuyên truyền gặp nhiều trở ngại
Trẻ em bị gián đoạn tiêm chủng do dịch COVID-19 giai đoạn 2020–2022
Trung tâm Y tế huyện đã phối hợp với lực lượng quân y Đồn Biên phòng Tam Hợp triển khai đi từng nhà, rà từng đối tượng, lập danh sách tiêm vét và tổ chức điểm cách ly điều trị tại chỗ. Kết quả: 181 trẻ trong số 269 trẻ từ 6 tháng đến 10 tuổi được xác định cần tiêm bổ sung vaccine sởi hoặc vaccine có chứa thành phần sởi.
Tiêm vaccine sởi cho trẻ em tại Nghệ An. Ảnh: Sở Y tế Nghệ An
📍 Hà Giang: Từ hơn 13.000 ca nghi mắc đến “không ca mắc mới”
Tại Hà Giang, từ tháng 10/2024 đến tháng 5/2025, toàn tỉnh ghi nhận hơn 13.000 ca nghi mắc sởi, trong đó 84 ca dương tính. Các ổ dịch chủ yếu tập trung tại các xã vùng cao như Đồng Văn, Mèo Vạc, Yên Minh, Xín Mần...
Nhờ tổ chức 3 chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn, Hà Giang đã tiêm vaccine cho hơn 60.000 trẻ em từ 9 tháng đến 10 tuổi, qua đó kiểm soát dịch hiệu quả. Từ trung tuần tháng 5 đến nay, không ghi nhận ca mắc mới.
💉 “Lấp đầy” vaccine – không chỉ là khẩu hiệu
Khái niệm “lấp đầy” vaccine không đơn thuần là hành động tiêm chủng, mà là lời kêu gọi đóng kín khoảng trống miễn dịch bằng việc:
Tiêm đủ và đúng lịch
Tiêm bổ sung cho trẻ chưa được tiêm do bỏ sót
Duy trì tỷ lệ tiêm chủng ≥ 95% để đạt hiệu quả miễn dịch cộng đồng
Cán bộ trạm y tế và quân y Đồn Biên phòng đã tích cực rà soát, lập danh sách trẻ cần tiêm chủng, đồng thời tuyên truyền về phòng chống sởi và lợi ích của tiêm vaccine. Ảnh: SKĐS
📣 Hành động thiết thực từ cộng đồng
Để dịch bệnh sởi không tái bùng phát:
Phụ huynh cần chủ động đưa trẻ đi tiêm phòng đầy đủ
Chính quyền địa phương cần duy trì các điểm tiêm linh hoạt, lưu động
Ngành y tế cần đẩy mạnh truyền thông bằng nhiều hình thức phù hợp với vùng dân tộc thiểu số
Y bác sĩ, cán bộ quân y cùng chính quyền địa phương đến tận nhà dân khám, tuyên truyền vận động cho trẻ đi tiêm vaccine sởi. Ảnh: SKĐS
Kết luận
Vaccine không chỉ bảo vệ từng đứa trẻ mà còn là “bức tường” phòng dịch cho cả cộng đồng. Những nỗ lực "lấp đầy" vaccine tại Nghệ An, Hà Giang là minh chứng rõ ràng cho việc: Đầu tư vào tiêm chủng chính là đầu tư cho tương lai an toàn và khỏe mạnh.
