Lần Đầu Việt Nam Ghép Thành Công Đồng Thời Tim – Phổi Cứu Bệnh Nhân

Hành trình giành lại sự sống cho người bệnh

Bệnh nhân Trần Như Q. (38 tuổi) mắc thông liên nhĩ, tăng áp động mạch phổi nặng, từng được bít dù thông liên nhĩ vào năm 2011 nhưng không tái khám thường xuyên. Khi nhập viện Việt Đức, chị được chẩn đoán hội chứng Eisenmenger, suy thất phải không hồi phục và hở van ba lá nặng – tình trạng nguy kịch có thể tử vong bất cứ lúc nào.

“Chúng tôi đã nghĩ đây có thể là lần cuối bệnh nhân nằm viện nếu không có tạng hiến,” TS.BS Dương Đức Hùng – Giám đốc Bệnh viện Việt Đức chia sẻ.

Cơ hội mong manh xuất hiện khi có thông tin về một người hiến tạng chết não. Sau nhiều tranh luận, tập thể bác sĩ đã đi đến quyết định đầy nhân văn: ưu tiên người bệnh nguy kịch nhất.

Ảnh: TS.BS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức chia sẻ với các phóng viên

Cuộc phẫu thuật lịch sử kéo dài 7 tiếng

Ngày định mệnh, toàn bộ ê-kíp liên chuyên khoa gồm phẫu thuật tim mạch – lồng ngực, gây mê – hồi sức, hồi sức tích cực, dinh dưỡng và phục hồi chức năng đã cùng nhau bước vào ca mổ.

Những thách thức không nhỏ:

• Phổi người hiến lớn hơn lồng ngực bệnh nhân → bác sĩ buộc phải cắt bớt để vừa khít.

• Nguồn phổi có vi khuẩn đa kháng (A. baumannii) → đòi hỏi cân bằng tinh tế giữa thuốc ức chế miễn dịch và kiểm soát nhiễm khuẩn.

• Sức khỏe người nhận suy kiệt → chưa kịp điều trị dinh dưỡng.

Ca phẫu thuật diễn ra suốt 7 giờ với hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể thay thế chức năng tim – phổi. Bác sĩ áp dụng kỹ thuật cải tiến: nối phế quản gốc thay vì nối khí quản truyền thống, đảm bảo lưu thông máu tối ưu.

Ảnh: Các bác sĩ đang ghép đồng thời khối tim - phổi cho nữ bệnh nhân.

24 ngày hồi sinh trong căng thẳng

Sau ca ghép, chị Q. phải đối mặt với nhiều nguy cơ nhiễm khuẩn và đào thải tạng. Toàn bộ ê-kíp hồi sức đã đồng hành từng giờ, từng phút.

Đến nay, sau 24 ngày, bệnh nhân đã ổn định. TS.BS Dương Đức Hùng xúc động:

“Chúng tôi đã trả lại cho con trai 13 tuổi một người mẹ, cho gia đình một người con, một người chị khỏe mạnh. Đây là niềm hạnh phúc lớn nhất của chúng tôi.”

Mẹ bệnh nhân – bà Vũ Thị Đức (65 tuổi) rơi nước mắt:

“Trước ca mổ, con tôi yếu lắm, phải ngồi xe lăn. Tôi chỉ biết chào con trong lo lắng không biết còn gặp lại. Hôm nay nhìn con hồi phục, gia đình tôi vô cùng biết ơn các bác sĩ.”

Ý nghĩa vượt lên trên một ca mổ

Thành công này không chỉ cứu sống một bệnh nhân mà còn:

• Khẳng định trình độ y học Việt Nam trong lĩnh vực ghép đa tạng.

• Đưa Việt Nam vào bản đồ ghép tim – phổi thế giới – một kỹ thuật mà mỗi năm toàn cầu chỉ thực hiện khoảng 100 ca.

• Mở ra hướng điều trị mới cho bệnh nhân mắc đồng thời bệnh tim và phổi giai đoạn cuối.

Đến ngày 12/8/2025, Bệnh viện Việt Đức đã thực hiện 2.478 ca ghép tạng, trong đó có 109 ca ghép tim, 8 ca ghép phổi, 144 ca ghép gan từ người hiến chết não và gần 2.200 ca ghép thận. Đặc biệt, chỉ trong 1 năm qua, số người hiến tạng chết não đã tăng đột biến – minh chứng cho sự lan tỏa mạnh mẽ của tinh thần hiến tạng cứu người.

Lời kết

Ca ghép đồng thời tim – phổi đầu tiên tại Việt Nam là một bước ngoặt lịch sử của ngành ghép tạng. Đây không chỉ là thành tựu y học mà còn là câu chuyện về tình người, sự hy sinh của người hiến tạng và quyết tâm cứu sống bệnh nhân của các bác sĩ.

Hy vọng từ kỳ tích này, ngày càng nhiều bệnh nhân giai đoạn cuối sẽ có cơ hội hồi sinh, được trở về với gia đình và cuộc sống.

Nguồn: Công an nhân dân