Đột Quỵ Gia Tăng Lúc Giao Mùa: Nguyên Nhân Và Cách Phòng Tránh

Giao mùa đặc biệt từ Xuân sang Hè là thời điểm thời tiết “đỏng đảnh”: sáng ấm, chiều lạnh, lúc nắng, lúc mưa, không khí ẩm kéo dài. Những biến động này không chỉ gây khó chịu mà còn là yếu tố nguy hiểm âm thầm, làm gia tăng nguy cơ đột quỵ.

Đáng lo ngại, nhiều bệnh viện ghi nhận số ca đột quỵ tăng rõ rệt trong giai đoạn này, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.

Vì sao giao mùa làm tăng nguy cơ đột quỵ?

Giao mùa tác động trực tiếp đến hệ tuần hoàn thông qua nhiều cơ chế:

1. Nhiệt độ thay đổi đột ngột

Khi trời lạnh bất ngờ, cơ thể sẽ co mạch để giữ nhiệt. Điều này khiến huyết áp tăng nhanh, dễ gây:

• Vỡ mạch máu não (đột quỵ xuất huyết)

• Bong mảng xơ vữa gây tắc mạch (đột quỵ nhồi máu)

2. Độ ẩm cao kéo dài

Không khí ẩm khiến cơ thể khó tản nhiệt, tim phải làm việc nhiều hơn:

• Tăng áp lực lên thành mạch

• Làm máu “đặc” hơn

• Tăng nguy cơ hình thành cục máu đông

3. Biến động áp suất khí quyển

Sự thay đổi áp suất có thể làm các mảng xơ vữa trong động mạch mất ổn định, dễ bong ra và gây tắc mạch máu não.

Ai là người có nguy cơ cao?

Những đối tượng sau cần đặc biệt cảnh giác:

• Người trên 65 tuổi

• Người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch

• Người có tiền sử đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua

• Người hút thuốc, uống rượu bia

• Người ít vận động, béo phì

3 thời điểm dễ xảy ra đột quỵ trong ngày

🌅 Sáng sớm (6–9h)

• Huyết áp tăng mạnh khi vừa thức dậy

• Ra khỏi giường đột ngột gặp lạnh → dễ co mạch

🌙 Ban đêm khi đi vệ sinh

• Từ môi trường ấm ra lạnh, ẩm

• Huyết áp tăng đột ngột

🚿 Khi tắm (đặc biệt buổi tối)

• Tắm nước lạnh hoặc tắm khuya

• Cơ thể mất nhiệt nhanh → co mạch nguy hiểm

Nhận biết sớm đột quỵ với quy tắc BE FAST

Dấu hiệu đột quỵ thường xuất hiện rất nhanh. Hãy ghi nhớ:

• B (Balance): Mất thăng bằng, chóng mặt

• E (Eyes): Nhìn mờ, mất thị lực

• F (Face): Méo miệng, lệch mặt

• A (Arms): Yếu tay/chân, không nâng được

• S (Speech): Nói ngọng, khó nói

• T (Time): Gọi cấp cứu ngay lập tức

⏱️ Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não có thể bị tổn thương.

Xử trí đúng khi nghi ngờ đột quỵ

Khi gặp người có dấu hiệu đột quỵ, cần:

• Đặt nằm nghiêng, đầu nâng nhẹ (~45°)

• Nới lỏng quần áo, giữ ấm

• Ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng

🚫 Tuyệt đối không:

• Cho uống thuốc (kể cả thuốc hạ áp)

• Cạo gió, châm cứu, xoa dầu

• Cho ăn hoặc uống (dễ gây sặc)

👉 Việc quan trọng nhất: gọi cấp cứu hoặc đưa đến bệnh viện càng sớm càng tốt.

Cách phòng ngừa đột quỵ khi giao mùa

Để giảm nguy cơ, bạn nên:

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt sáng sớm và ban đêm

• Đo huyết áp, đường huyết thường xuyên

• Không tự ý ngưng thuốc điều trị

• Ăn nhạt, uống đủ nước

• Tập thể dục nhẹ nhàng, đều đặn

• Tiêm phòng cúm, phế cầu để hạn chế biến chứng

Lời kết

Giao mùa là “thời điểm nhạy cảm” đối với sức khỏe tim mạch. Chỉ một thay đổi nhỏ của thời tiết cũng có thể trở thành “giọt nước tràn ly” dẫn đến đột quỵ nếu cơ thể đã có sẵn yếu tố nguy cơ.

Chủ động phòng ngừa, nhận biết sớm và xử trí đúng cách không chỉ giúp giảm nguy cơ mà còn có thể cứu sống bạn hoặc người thân trong những tình huống khẩn cấp.

Nguồn: Quân đội nhân dân