Cấm thuốc lá điện tử: WHO kiến nghị sửa Luật Đầu tư

WHO thúc giục Việt Nam cấm tuyệt đối thuốc lá điện tử và nung nóng

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tiếp tục kêu gọi Việt Nam đưa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh trong Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi), nhằm ngăn chặn nguy cơ các sản phẩm độc hại này quay trở lại thị trường, đặc biệt ảnh hưởng tới giới trẻ.

Mặc dù Quốc hội Việt Nam đã ban hành lệnh cấm từ năm 2024, thực tế cho thấy thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vẫn âm thầm được mua bán trên thị trường thông qua nhiều hình thức tinh vi.

Cần đưa thuốc lá điện tử vào ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh

Trong bối cảnh Luật Đầu tư sửa đổi đang được xem xét nhưng chưa chính thức liệt kê hai sản phẩm này vào danh mục cấm, WHO tại Việt Nam nhấn mạnh phải cấm hoàn toàn việc sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu, không chừa bất kỳ ngoại lệ nào, kể cả sản xuất để xuất khẩu.

Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam Tiến sĩ Angela Pratt khẳng định việc Việt Nam thông qua lệnh cấm từ năm 2024 là một quyết định tiên phong, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thế hệ trẻ.

Theo WHO, nếu Luật Đầu tư cho phép ngoại lệ “sản xuất để xuất khẩu”, sẽ vô tình tạo ra kẽ hở pháp lý, làm tăng nguy cơ buôn lậu, rò rỉ sản phẩm vào thị trường nội địa và làm suy yếu hiệu lực của lệnh cấm.

Lệnh cấm bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt

WHO dẫn chứng số liệu từ Bệnh viện Bạch Mai cho thấy:
Số ca cấp cứu liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, đặc biệt ở người trẻ, đã giảm gần 70% sau 10 tháng ban hành lệnh cấm so với cùng kỳ trước đó.

Bên cạnh đó, tình trạng quảng cáo, tiếp thị các sản phẩm này bởi người nổi tiếng gần như biến mất – một tín hiệu tích cực trong công tác phòng chống tác hại thuốc lá thế hệ mới.

Thuốc lá điện tử độc hại không kém thuốc lá truyền thống

Nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng việc chưa đưa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục cấm đầu tư là “bước thụt lùi về chính sách”, đi ngược chủ trương bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Các chuyên gia y tế khẳng định thuốc lá điện tử không hề an toàn hơn thuốc lá truyền thống, thậm chí còn nguy hiểm hơn do là dạng dung dịch khó kiểm soát thành phần. Trong “tinh dầu” có thể chứa:

• Nicotine nồng độ cao

• Chất tạo hương tổng hợp

• Thậm chí là ma túy dạng lỏng và chất gây nghiện thế hệ mới

Nhiều xét nghiệm đã phát hiện các chất tổng hợp cực độc như 5F-ADB, MDMB-4en-PINACA – nguyên nhân gây ra hàng loạt ca ngộ độc nặng.

Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử

Theo WHO, hiện nay:

• 42 quốc gia đã cấm thuốc lá điện tử

• 24 quốc gia cấm thuốc lá nung nóng

Trong khu vực ASEAN, Việt Nam, Singapore, Thái Lan, Lào và Campuchia đã ban hành lệnh cấm hoàn toàn. Malaysia cũng dự kiến áp dụng lệnh cấm từ năm 2026.

WHO khẳng định thực hành quốc tế tốt nhất hiện nay là cấm nhất quán trong toàn bộ hệ thống pháp luật và không cho phép bất kỳ ngoại lệ nào đối với sản xuất để xuất khẩu.

Kiến nghị: Cấm đồng bộ để bảo vệ sức khỏe cộng đồng lâu dài

WHO và các chuyên gia y tế đồng thuận rằng:

• Cần bổ sung thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh trong Luật Đầu tư sửa đổi.

• Loại bỏ hoàn toàn tư duy “sản xuất để xuất khẩu” đối với các mặt hàng gây hại cho sức khỏe.

• Tăng cường kiểm soát thị trường, xử lý nghiêm tình trạng buôn lậu, quảng bá trái phép.

Việc duy trì một chính sách cấm tuyệt đối đồng bộ không ngoại lệ là điều kiện tiên quyết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tương lai của thế hệ trẻ Việt Nam.

Nguồn: tuoitre.vn