Béo phì là bệnh nhưng hơn 50% người Việt vẫn cho rằng do lười

Hơn nửa người Việt vẫn nghĩ béo phì do… lười

Khảo sát trực tuyến với hơn 1.000 người trưởng thành tại 5 thành phố lớn cho thấy một thực tế đáng chú ý: dù nhiều người đã nhận thức béo phì là bệnh, định kiến xã hội vẫn còn rất nặng nề.

Nghiên cứu do Novo Nordisk phối hợp cùng Decision Lab thực hiện cho thấy phần lớn người dân đã hiểu béo phì là bệnh lý mạn tính. Tuy nhiên, việc thay đổi hành vi và tìm kiếm hỗ trợ y tế vẫn còn hạn chế.

83% hiểu béo phì là bệnh, hơn 50% vẫn kỳ thị

Khảo sát với 1.004 người tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ ghi nhận:

• 83% biết béo phì có thể dẫn đến nhiều bệnh mạn tính

• 72% nhận thấy nguy cơ ung thư và vô sinh

• Phần lớn hiểu rõ tác động tâm lý như mặc cảm, tự ti

Ngoài ra:

• 80% cho rằng béo phì làm giảm sức khỏe tinh thần và hiệu suất công việc

• 60% nhận thấy ảnh hưởng đến các mối quan hệ cá nhân

Tuy nhiên, hơn một nửa người tham gia vẫn tin rằng béo phì bắt nguồn từ sự lười biếng hoặc thiếu ý chí. Gần 8/10 cho rằng người béo phì gặp bất lợi trong các công việc đề cao ngoại hình.

Những định kiến này khiến nhiều người chần chừ trong việc tìm kiếm hỗ trợ y tế.
 

Ảnh: Hơn một nửa người tham gia vẫn tin rằng béo phì bắt nguồn từ sự lười biếng hoặc thiếu ý chí. Những định kiến này khiến nhiều người chần chừ trong việc tìm kiếm hỗ trợ y tế.

Béo phì đang tăng nhanh dù tỷ lệ còn thấp

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, béo phì là bệnh mạn tính phức tạp, tiến triển âm thầm nhưng gây hệ lụy lớn cho sức khỏe và kinh tế.

World Obesity Atlas 2025 cho thấy:

• Việt Nam thuộc nhóm có tỷ lệ béo phì thấp ở Đông Nam Á

• Nhưng lại có tốc độ gia tăng nhanh nhất khu vực

Dự báo chi phí kinh tế do béo phì có thể tăng từ:

• 4 tỷ USD (2020) → hơn 16 tỷ USD (2035)

• Chi phí y tế có thể tăng gấp 3 lần

Việt Nam hiện xếp 108/183 quốc gia về mức độ sẵn sàng điều trị béo phì, cho thấy còn nhiều khoảng trống trong hệ thống chăm sóc.

Vì sao nhận thức chưa chuyển thành hành động?

Báo cáo chỉ ra 3 nguyên nhân chính:

1. Lối sống ít vận động

• Gần 2/3 người dành hơn 6 giờ mỗi ngày để ngồi

• Hơn 1/3 thường xuyên dùng thực phẩm chế biến sẵn

2. Biến chứng xuất hiện muộn

Nghiên cứu ACTION-Vietnam cho thấy:

• 30% người béo phì vẫn hài lòng với cân nặng

• 36% cho rằng béo phì ít nguy hiểm hơn các bệnh khác

3. Quan niệm sai lệch từ sớm

• 55% phụ huynh lo con biếng ăn hơn ăn nhiều

• 42% nghĩ trẻ mũm mĩm là khỏe mạnh

• 37% tin ăn nhiều giúp trẻ phát triển nhanh

Cần thay đổi góc nhìn về béo phì

Các chuyên gia cho rằng béo phì cần được nhìn nhận đúng là bệnh mạn tính, không phải vấn đề ý chí cá nhân. Việc can thiệp sớm, điều trị bài bản và phối hợp giữa y tế, chính sách và truyền thông là chìa khóa để giảm gánh nặng bệnh tật trong tương lai.

Thay đổi nhận thức xã hội không chỉ giúp giảm kỳ thị, mà còn tạo điều kiện để người mắc béo phì tiếp cận hỗ trợ y tế kịp thời và hiệu quả hơn.

Nguồn: tuoitre