Chỉ Số SpO₂ Là Gì? Cách Đo Nồng Độ Oxy Trong Máu Bằng Máy SpO₂

Đo độ bão hòa oxy bằng máy đo SpO₂ (pulse oximeter) là một xét nghiệm nhanh, không xâm lấn giúp xác định mức độ oxy trong máu của bạn. Thiết bị này giúp theo dõi khả năng vận chuyển oxy trong cơ thể.

Mức oxy thấp có thể xảy ra do các bệnh lý như hen suyễn, viêm phổi hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Máy đo SpO₂ thường được sử dụng trong bệnh viện và phòng khám, nhưng cũng có thể dùng tại nhà.

Mức độ bình thường

Ở hầu hết mọi người, chỉ số SpO₂ khi nghỉ ngơi bình thường nằm trong khoảng 95% – 100%. Điều này cho thấy máu của bạn có đủ lượng oxy cần thiết. Những người sống ở vùng cao có thể có chỉ số thấp hơn một chút.

Nếu độ bão hòa oxy giảm xuống dưới 95%, có thể là dấu hiệu cho thấy chức năng tim hoặc phổi đang gặp vấn đề. Mức dưới 92% được xem là thấp và có thể cần được bác sĩ kiểm tra. Nếu chỉ số 88% hoặc thấp hơn, bạn nên đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Máy đo SpO₂ hoạt động bằng cách chiếu ánh sáng xuyên qua da và xác định lượng oxy trong máu dựa trên cách ánh sáng đi qua các mạch máu.

Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến độ chính xác, như màu da sẫm, sơn móng tay, độ cao so với mực nước biển hoặc cách sử dụng thiết bị không đúng.

Cách bác sĩ sử dụng máy đo SpO₂

Trong y tế, máy đo SpO₂ được dùng để đánh giá nhanh nồng độ oxy trong máu ở nhiều tình huống khác nhau. Tại bệnh viện, nó thường xuất hiện ở phòng cấp cứu, phòng mổ và khoa hồi sức, giúp theo dõi bệnh nhân có bệnh lý tim hoặc phổi.

Ảnh: Trong khám bệnh hàng ngày, bác sĩ cũng có thể dùng máy đo SpO₂ để theo dõi hiệu quả điều trị

Nhờ đo liên tục theo thời gian thực, máy giúp nhân viên y tế phát hiện kịp thời tình trạng giảm oxy đột ngột, từ đó can thiệp nhanh khi có biến chứng trong phẫu thuật hoặc suy hô hấp.

Trong khám bệnh hàng ngày, bác sĩ cũng có thể dùng thiết bị này để theo dõi hiệu quả điều trị (ví dụ: khi dùng thuốc hít hoặc oxy bổ sung), hoặc đánh giá bệnh nhân nghi ngờ mắc COVID-19 hay các bệnh nhiễm trùng ảnh hưởng đến phổi.

Khi nào nên có máy đo SpO₂ tại nhà

Bạn nên cân nhắc sở hữu máy đo SpO₂ nếu mắc các bệnh lý ảnh hưởng đến tim hoặc phổi như COPD, hen suyễn, suy tim hoặc ngưng thở khi ngủ.

Việc tự theo dõi tại nhà giúp bạn nắm được tình trạng sức khỏe và phản ứng kịp thời khi chỉ số thay đổi. Trong đại dịch COVID-19, nhiều người đã sử dụng thiết bị này để phát hiện sớm tình trạng giảm oxy trước khi triệu chứng nặng hơn.

Nếu bạn thường xuyên thấy khó thở, mệt mỏi hoặc nghi ngờ thiếu oxy, máy đo SpO₂ có thể giúp bạn kiểm tra nhanh tại nhà mà không cần đến phòng khám mỗi lần.

Tuy nhiên, hãy hỏi ý kiến bác sĩ về cách sử dụng và cách hiểu kết quả đúng nhất để đảm bảo thông tin chính xác. Bạn cũng cần biết khi nào nên liên hệ bác sĩ nếu chỉ số oxy thấp.

Cách đo SpO₂ đúng cách

Cách sử dụng máy đo SpO₂ rất đơn giản, nhưng cần lưu ý vài điểm để kết quả chính xác.
Trước khi đo, giữ tay ấm, tháo sơn móng tay hoặc móng giả.

Các bước thực hiện:

1. Bật máy và kẹp vào đầu ngón tay, thường là ngón giữa hoặc ngón trỏ.
2. Ngồi yên, tránh cử động khi máy đang đo.
3. Sau vài giây, màn hình sẽ hiển thị SpO₂ (độ bão hòa oxy) và nhịp tim.
4. Giữ ổn định 30–60 giây trước khi tháo máy.
5. Nếu kết quả bất thường, thử lại sau vài phút.

Luôn làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất và hỏi bác sĩ nếu bạn không chắc cách hiểu kết quả.

Hiểu về kết quả đo

Máy đo hiển thị chỉ số SpO₂, tức là phần trăm lượng oxy trong máu.

• Bình thường: 95% – 100%
• Thấp: Dưới 92%, cần được bác sĩ kiểm tra.
• Rất thấp: 88% hoặc thấp hơn, cần cấp cứu ngay.

Máy cũng hiển thị nhịp tim (BPM) số lần tim đập trong một phút. Chỉ số này phụ thuộc vào tuổi, thể trạng, mức độ vận động.

Nếu chỉ số oxy thấp kéo dài hoặc đi kèm khó thở, đau ngực, lú lẫn, hãy liên hệ bác sĩ ngay.

Một số yếu tố như tuần hoàn kém, sơn móng tay, thừa cân hoặc da sẫm màu có thể làm sai lệch kết quả. Khi thấy chỉ số bất thường, nên đo lại vài lần và thông báo cho bác sĩ.

Ảnh: Khi thấy chỉ số bất thường, nên đo lại vài lần và thông báo cho bác sĩ

Apple Watch Có Đo Nồng Độ Oxy Trong Máu Được Không?

Từ dòng Apple Watch Series 6 trở đi, Apple đã tích hợp tính năng Blood Oxygen giúp đo SpO₂ ngay trên cổ tay.
Cảm biến quang học của đồng hồ chiếu ánh sáng phản xạ qua da để ước tính lượng oxy trong máu – tương tự nguyên lý hoạt động của máy đo SpO₂ truyền thống.

• Ưu điểm: tiện lợi, dễ theo dõi xu hướng oxy máu trong ngày.
• Nhược điểm: độ chính xác chưa ổn định, dễ sai lệch do ánh sáng, chuyển động hoặc màu da.
• Lưu ý quan trọng: Apple nhấn mạnh kết quả chỉ mang tính tham khảo sức khỏe tổng quát, không dùng để chẩn đoán y tế.

Theo một số nghiên cứu được công bố trên The Lancet Respiratory Medicine và Nature Scientific Reports, Apple Watch cho kết quả có tương quan khá tốt với thiết bị y tế trong điều kiện kiểm soát, nhưng vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn máy đo SpO₂ chuyên dụng.

Do đó, người dùng có thể xem Apple Watch như một công cụ hỗ trợ theo dõi xu hướng sức khỏe, chứ không nên dựa hoàn toàn vào kết quả để tự điều trị.

Nồng Độ Oxy Trong Máu Và COVID-19

Trong đại dịch COVID-19, máy đo SpO₂ trở thành thiết bị quen thuộc trong nhiều gia đình.
Virus SARS-CoV-2 có thể gây viêm phổi, làm giảm khả năng trao đổi oxy ở phổi, dẫn đến tình trạng “thiếu oxy thầm lặng” (silent hypoxia) người bệnh bị giảm oxy nhưng không cảm thấy khó thở rõ ràng.

• Mức SpO₂ từ 95% trở lên được coi là bình thường.
• Nếu chỉ số dưới 95%, nên liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn.
• Nếu chỉ số dưới 90%, đây là mức nguy hiểm, cần được cấp cứu ngay.

Theo dõi SpO₂ tại nhà giúp phát hiện sớm tình trạng suy hô hấp, nhất là ở người có bệnh nền hoặc đang nhiễm COVID-19, để được can thiệp kịp thời.

Ảnh: Trong đại dịch COVID-19, máy đo SpO₂ trở thành thiết bị quen thuộc trong nhiều gia đình

Khi nào cần gặp bác sĩ

Nếu máy liên tục báo chỉ số thấp, hãy báo cho bác sĩ. Tình trạng này gọi là thiếu oxy máu (hypoxemia) – nghĩa là cơ thể không nhận đủ oxy.

Nếu bạn thấy khó thở, đau ngực, lú lẫn cùng với kết quả thấp, hãy đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Bác sĩ có thể chỉ định thở oxy bổ sung hoặc xét nghiệm thêm để tìm nguyên nhân và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Tóm tắt

Đo SpO₂ (pulse oximetry) là phương pháp nhanh, không xâm lấn giúp kiểm tra mức độ oxy trong máu bằng thiết bị máy đo SpO₂.
Nó thường được sử dụng trong bệnh viện, phòng khám và tại nhà để theo dõi tình trạng hô hấp và tim mạch.

Chỉ số bình thường từ 95% – 100%, còn dưới 92% có thể báo hiệu vấn đề sức khỏe. Một số yếu tố như màu da, sơn móng, lỗi thiết bị có thể ảnh hưởng đến độ chính xác.

Máy đo SpO₂ tại nhà đặc biệt hữu ích với người mắc bệnh mạn tính về tim phổi, nhưng cần hiểu cách sử dụng và đọc kết quả đúng. Nếu chỉ số oxy thấp liên tục, hãy liên hệ bác sĩ ngay để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

Nguồn: Tổng hợp
 

Lưu ý: Công ty TNHH Thương Mại Quốc Tế Merinco là nhà phân phối vật tư y tế, không cung cấp lời khuyên y khoa. Nội dung chỉ nhằm mục đích thông tin – không thay thế tư vấn từ bác sĩ. Một phần nội dung được tạo ra với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và có thể chưa đầy đủ hoặc không được cập nhật thường xuyên. Vui lòng tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào.