Chỉ cần 150 phút tập thể dục mỗi tuần có thể đảo ngược tiền tiểu đường

Một nghiên cứu mới cho thấy, chỉ cần hoạt động thể chất hơn hai giờ mỗi tuần cũng có thể giúp đưa lượng đường huyết trở lại mức khỏe mạnh nhấn mạnh rằng tập thể dục, kiểm soát cân nặng và kiểm soát đường huyết là ba yếu tố then chốt quyết định nguy cơ mắc tiểu đường.

Bối cảnh

Những người tham gia nghiên cứu bắt đầu với mức HbA1c trung vị là 5,9% tức là chỉ ngay dưới ngưỡng chẩn đoán tiểu đường, cho thấy việc kiểm soát đường huyết của họ đã ở mức ranh giới nguy hiểm ngay từ khi bắt đầu chương trình.

Tiểu đường tuýp 2 là một bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính, có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nghiêm trọng khác, bao gồm bệnh tim mạch và bệnh thận mạn tính.
Một người được coi là mắc tiểu đường tuýp 2 khi có đường huyết lúc đói từ 126 mg/dL trở lên, hoặc mức HbA1c (chỉ số phản ánh khả năng kiểm soát đường huyết trong 3 tháng gần nhất) từ 6,5% trở lên.

Tiền tiểu đường là giai đoạn trung gian khi mức đường huyết cao hơn bình thường nhưng chưa đạt ngưỡng tiểu đường.

• Đường huyết lúc đói: 100–125 mg/dL
• HbA1c: 5,7%–6,4%
• Hoặc kết quả nghiệm pháp dung nạp glucose (sau khi uống 75g đường) trong khoảng 140–199 mg/dL cũng được xem là tiền tiểu đường theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA).

Những thói quen sống không lành mạnh như chế độ ăn kém cân đối và thiếu vận động thể chất là hai yếu tố nguy cơ chính có thể thay đổi được đối với cả tiền tiểu đường và tiểu đường tuýp 2.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, nếu áp dụng sớm các biện pháp thay đổi lối sống như chế độ ăn ít tinh bột và tăng cường hoạt động thể chất, người bệnh có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc tiểu đường, thậm chí làm chậm hoặc đảo ngược quá trình tiến triển từ tiền tiểu đường sang tiểu đường tuýp 2.

Ảnh: Những thói quen sống không lành mạnh như chế độ ăn kém cân đối và thiếu vận động thể chất gây ảnh hưởng sức khỏe

Nhiều chương trình quản lý nguy cơ tim mạch đa chuyên khoa đã được triển khai với mục tiêu giảm nguy cơ bệnh tim mạch ở người tiền tiểu đường và tiểu đường thông qua can thiệp lối sống.
Song song đó, các chiến lược nhận diện sớm người có nguy cơ cao mắc tiểu đường tuýp 2 cũng đang được áp dụng để giảm tỷ lệ bệnh và nâng cao hiệu quả điều trị.

Việc theo dõi người tiền tiểu đường trong các chương trình quản lý nguy cơ tim mạch có cấu trúc là một chiến lược quan trọng, giúp xác định những yếu tố liên quan đến tiến triển hoặc hồi phục của bệnh.

Nghiên cứu hiện tại

Nhằm thúc đẩy sức khỏe cộng đồng thông qua các chiến lược can thiệp lối sống, nghiên Nghiên cứu lần này được thực hiện nhằm tìm ra các yếu tố giúp người tiền tiểu đường trở lại mức đường huyết bình thường.

Nghiên cứu được tiến hành với 130 người trưởng thành bị tiền tiểu đường, tham gia một chương trình quản lý nguy cơ tim mạch tại thành phố Cali, Colombia từ năm 2019–2023.
Tất cả người tham gia đều được đánh giá đa chuyên khoa hàng quý, bao gồm: nội khoa, dinh dưỡng, tâm lý và vật lý trị liệu.

• Mức độ vận động thể chất được đo bằng bảng câu hỏi IPAQ quốc tế.
• Chế độ ăn uống được hướng dẫn riêng cho từng người.
• Với người thừa cân hoặc béo phì, mục tiêu giảm 7% trọng lượng cơ thể được đặt ra.

Kết quả chính

Chương trình sử dụng một chỉ số đánh giá kháng insulin đặc biệt, gọi là chỉ số glucose/triglyceride
(được tính theo công thức: Ln((Triglycerides × Glucose)/2)).
Kết quả cho thấy giá trị chỉ số này càng cao → khả năng hồi phục đường huyết bình thường càng thấp.

Sau 366 ngày theo dõi, kết quả thu được như sau:

• 21,5% người tiền tiểu đường hồi phục đường huyết bình thường
• 64,6% vẫn ở tình trạng tiền tiểu đường
• 13,8% tiến triển thành tiểu đường tuýp 2

Phân tích dữ liệu cho thấy tuổi tác, chỉ số BMI và mức HbA1c đều ảnh hưởng đến khả năng hồi phục.

• Người trên 60 tuổi có 59% khả năng hồi phục thấp hơn
• Người có BMI > 25 giảm 67% khả năng hồi phục
• Người có HbA1c > 6% giảm 74% khả năng hồi phục

Tuy nhiên, khi xét mô hình thống kê cuối cùng, chỉ BMI và HbA1c vẫn là hai yếu tố có ý nghĩa, còn tuổi tác thì không.

Đáng chú ý, hoạt động thể chất có ảnh hưởng tích cực rõ rệt:

Người tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần có khả năng đảo ngược tiền tiểu đường cao gấp 4,15 lần so với người không vận động đủ.

Ngược lại, người có HbA1c > 6% hoặc BMI > 25 có nguy cơ hồi phục thấp hơn lần lượt 86% và 75%.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chỉ số Glucose/Triglyceride Index có thể là công cụ rẻ tiền và hiệu quả để đánh giá nguy cơ kháng insulin, đặc biệt hữu ích ở các cơ sở y tế có nguồn lực hạn chế.
 

Ảnh: Người tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần có khả năng đảo ngược tiền tiểu đường cao gấp 4,15 lần so với người không vận động đủ

Ý nghĩa của nghiên cứu

Nghiên cứu này nhấn mạnh rằng duy trì hoạt động thể chất đều đặn có thể giảm đáng kể nguy cơ tiền tiểu đường tiến triển thành tiểu đường tuýp 2.

Hai yếu tố cản trở lớn nhất quá trình hồi phục là:

• Thừa cân hoặc béo phì
• Kiểm soát đường huyết kém

Những người tham gia đều được theo dõi định kỳ đa chuyên khoa, bao gồm khám nội khoa, tư vấn dinh dưỡng, tâm lý và vật lý trị liệu, cùng với các buổi giáo dục sức khỏe nhóm.
Các biện pháp phi dược lý này (tức không dùng thuốc) đã chứng minh hiệu quả trong việc cải thiện sức khỏe tổng thể và ngăn ngừa bệnh.

Ảnh: Duy trì hoạt động thể chất đều đặn có thể giảm đáng kể nguy cơ tiền tiểu đường tiến triển thành tiểu đường tuýp 2

Khoảng 80,8% người tham gia có tăng huyết áp, cho thấy tiền tiểu đường thường đi kèm nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch khác.

Tóm lại, tiền tiểu đường là tình trạng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát được nếu được can thiệp đúng cách đặc biệt thông qua:

• Giảm cân hợp lý
• Chế độ ăn lành mạnh
• Duy trì vận động thể chất đủ 150 phút mỗi tuần

Nghiên cứu cũng khẳng định rằng HbA1c (Hemoglobin glycat hóa) là chỉ số đáng tin cậy nhất để đánh giá kiểm soát đường huyết trong 3 tháng gần nhất,
và dự báo nguy cơ tim mạch – chuyển hóa tốt hơn so với chỉ số đường huyết lúc đói.

Theo tiêu chuẩn của nghiên cứu:

• Phục hồi đường huyết bình thường (normoglycemia) được xác định khi HbA1c < 5,7% và đường huyết lúc đói < 100 mg/dL.
• Việc duy trì HbA1c ≤ 6% giúp hạn chế tiến triển bệnh ở người bị tiền tiểu đường.

Dù vẫn cần thêm các nghiên cứu quy mô lớn hơn, kết quả hiện tại cho thấy:

Chỉ cần duy trì vận động đều đặn - khoảng 150 phút mỗi tuần - bạn đã có thể tự giúp cơ thể “lùi lại” từ tiền tiểu đường về trạng thái khỏe mạnh.

Nguồn: news-medical
 

Lưu ý: Công ty TNHH Thương Mại Quốc Tế Merinco là nhà phân phối vật tư y tế, không cung cấp lời khuyên y khoa. Nội dung chỉ nhằm mục đích thông tin – không thay thế tư vấn từ bác sĩ. Một phần nội dung được tạo ra với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và có thể chưa đầy đủ hoặc không được cập nhật thường xuyên. Vui lòng tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào.