Phải sống chung với hậu môn nhân tạo bao lâu? Bác sĩ Việt Đức giải đáp chi tiết

Hậu môn nhân tạo tạm thời hay vĩnh viễn? Khi nào được đóng lại?

Merinco rất vinh dự được lắng nghe những chia sẻ chuyên môn từ ThS.BS CKII Phạm Phúc Khánh, công tác tại Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng – Tầng sinh môn, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bác sĩ Khánh nhận được câu hỏi quen thuộc từ bệnh nhân:

“Bác sĩ ơi, em có phải mang hậu môn nhân tạo vĩnh viễn không? Và khi nào thì được đóng hậu môn nhân tạo ạ?”

Theo bác sĩ Khánh, đây là băn khoăn mà rất nhiều bệnh nhân sau phẫu thuật đặt ra. Để giải đáp đúng và đủ, trước hết cần hiểu rằng hậu môn nhân tạo được chia thành hai loại: tạm thời và vĩnh viễn.

Ảnh:THS.BS Phạm Phúc Khánh

1. Hậu môn nhân tạo vĩnh viễn – là gì và tại sao không thể đóng lại?

Bác sĩ Khánh giải thích:

• Hậu môn nhân tạo vĩnh viễn là trường hợp mà không còn khả năng nối lại ruột phía dưới, thường vì đoạn ruột – trực tràng bệnh lý đã bị cắt bỏ hoàn toàn.

• Khi không còn điểm nối tự nhiên, bác sĩ không thể phục hồi đường đi tiêu bình thường, vì vậy bệnh nhân sẽ phải sống cùng hậu môn nhân tạo lâu dài.

Những trường hợp thường phải làm hậu môn nhân tạo vĩnh viễn:

• Ung thư trực tràng thấp phải cắt toàn bộ ống hậu môn.

• Tổn thương nặng vùng tầng sinh môn.

• Đường ruột dưới không còn chức năng.

Trong những tình huống này, việc đóng lại hậu môn nhân tạo không còn khả thi về mặt giải phẫu.

2. Hậu môn nhân tạo tạm thời – có thể đóng sau 1–6 tháng

Ngược lại, hậu môn nhân tạo tạm thời được tạo ra chỉ trong một giai đoạn nhất định, nhằm:

• Bảo vệ miệng nối sau phẫu thuật.

• Giảm tải cho đại tràng – trực tràng đang viêm hoặc tổn thương.

• Xử lý các tình trạng cấp cứu như thủng ruột, tắc ruột.

Bác sĩ Khánh chia sẻ:

“Thường hậu môn nhân tạo tạm thời tồn tại khoảng 1 tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng – tùy mục đích và mức độ hồi phục. Khi mọi vấn đề đã ổn định, bác sĩ sẽ tiến hành mổ đóng lại.”

Thông thường, sau khi sức khỏe ổn định, vết mổ lành và đường ruột hoạt động tốt, người bệnh sẽ được đảo ngược hậu môn nhân tạo và trở lại đi tiêu bình thường.

3. Khi nào đủ điều kiện để đóng hậu môn nhân tạo?

Bác sĩ sẽ đánh giá dựa trên:

• Tình trạng lành của miệng nối.

• Kết quả nội soi – chụp cản quang.

• Mức độ viêm, dính và hoạt động của ruột.

• Tình trạng bệnh lý ban đầu (ung thư, Crohn, viêm loét đại tràng…).

• Sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.

 Không phải ai đặt tạm thời cũng được đóng sớm, và cũng không phải ai mang hậu môn nhân tạo là vĩnh viễn ngay từ đầu. Việc đánh giá cần dựa trên từng trường hợp.

Vì sao có người mang hậu môn nhân tạo tạm thời, có người phải mang vĩnh viễn?

Việc bệnh nhân mang hậu môn nhân tạo bao lâu phụ thuộc vào:

• Lý do phẫu thuật

• Tình trạng ruột – trực tràng còn lại

• Bệnh lý đi kèm

 Trường hợp tạm thời:

• Tắc ruột, xoắn ruột, thủng ruột.

• Chấn thương bụng dưới.

• Bảo vệ miệng nối sau phẫu thuật (phòng rò).

Khi cơ thể hồi phục, đường ruột hoạt động trở lại, hậu môn nhân tạo có thể được đóng hoàn toàn.

 Trường hợp vĩnh viễn:

• Cắt bỏ trực tràng và hậu môn trong điều trị ung thư.

• Bệnh Crohn/viêm loét đại tràng nặng, tái phát nhiều lần.

• Tổn thương không thể khôi phục vùng hậu môn.

Bạn có thể sống chung với hậu môn nhân tạo trong bao lâu?

Không có giới hạn cụ thể
Người bệnh có thể sống bình thường hàng chục năm khi được chăm sóc đúng cách.

Điều quan trọng không phải là túi hậu môn nhân tạo, mà là:

• Bệnh lý nền (ung thư, Crohn…).

• Mức độ kiểm soát bệnh.

• Cách chăm sóc da và hậu môn nhân tạo hàng ngày.

Các vấn đề dễ gặp khi sống cùng hậu môn nhân tạo lâu dài

• Kích ứng, loét da quanh hậu môn nhân tạo

• Rò rỉ dịch do túi dán không khít

• Tắc nghẽn ruột

• Sa hậu môn nhân tạo

• Thoát vị quanh hậu môn nhân tạo

Phòng ngừa bằng cách:

• Chọn túi và đế dán đúng loại

• Vệ sinh – thay túi đúng kỹ thuật

• Ăn uống phù hợp (hạn chế xơ cứng, đồ gây đầy hơi)

• Tư vấn điều dưỡng chuyên khoa 

Những điều cần tránh khi mang hậu môn nhân tạo

• Không ăn quá nhiều chất xơ cứng (bắp, rau sống, hạt).

• Tránh thức ăn gây đầy hơi (đậu, nước có gas).

• Không nâng vật nặng trong giai đoạn sớm sau phẫu thuật.

• Không quan hệ qua đường hậu môn sau phẫu thuật trực tràng.

Hầu hết các hoạt động khác đều có thể trở lại bình thường khi bệnh nhân thích nghi tốt.

Kết luận từ chuyên gia

Hậu môn nhân tạo có thể là tạm thời hoặc vĩnh viễn, tùy thuộc vào:

• Tình trạng bệnh

• Phẫu thuật ban đầu

• Khả năng phục hồi của ruột

Bác sĩ Khánh nhấn mạnh rằng việc hiểu rõ loại hậu môn nhân tạo của mình đang mang và chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh sống khỏe mạnh, tự tin và hạn chế biến chứng.

Merinco – Đồng hành cùng bệnh nhân hậu môn nhân tạo

Là đơn vị cung cấp thiết bị y tế chính hãng được nhiều bác sĩ tin tưởng, Merinco mang đến:

• Túi hậu môn nhân tạo chất lượng cao, an toàn, ôm khít và giảm tối đa rò rỉ.

• Đế dán, vòng chống rò, bột & kem bảo vệ da giúp ngăn viêm loét quanh stoma.

• Tư vấn 1:1 bởi đội ngũ chuyên môn am hiểu sản phẩm và nhu cầu thực tế của bệnh nhân.

Với cam kết đồng hành cùng người bệnh trong suốt quá trình hồi phục, Merinco luôn hướng tới việc giúp bệnh nhân hậu môn nhân tạo thoải mái hơn, tự tin hơn và sống trọn vẹn hơn mỗi ngày.

Nếu bạn cần được tư vấn chăm sóc hậu môn nhân tạo hoặc lựa chọn túi phù hợp, hãy liên hệ Merinco – chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn một cách tận tâm nhất.