Mở hậu môn nhân tạo sau phẫu thuật ung thư đại trực tràng?

Merinco rất vinh dự được lắng nghe những chia sẻ từ ThS.BS CKII Phạm Phúc Khánh, hiện đang công tác tại Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng Tầng sinh môn, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, về một chủ đề mà rất nhiều bệnh nhân sau mổ ung thư quan tâm:
“Ung thư đại tràng, trực tràng có phải làm hậu môn nhân tạo không? Và nếu có, cuộc sống sẽ thay đổi ra sao?”

Ảnh: THS.BS Phạm Phúc Khánh bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa

1. Khi nào ung thư trực tràng cần làm hậu môn nhân tạo?

Bác sĩ Khánh giải thích:
Trực tràng của chúng ta dài khoảng 15cm, được chia thành ba phần bằng nhau: phần trên, giữa và dưới (mỗi phần dài khoảng 5cm).
Vị trí khối u nằm ở đâu sẽ quyết định người bệnh có cần mở hậu môn nhân tạo hay không.

• Nếu khối u nằm ở 1/3 dưới trực tràng (tức cách hậu môn khoảng 5cm): khả năng cao là phải làm hậu môn nhân tạo, vì vị trí này quá gần cơ vòng hậu môn nơi kiểm soát việc đi tiêu. Việc cắt bỏ khối u ở vùng này có thể khiến cơ vòng không còn hoạt động tốt, nên bác sĩ cần tạo một đường ra khác để phân thải ra ngoài.
• Nếu khối u nằm ở 1/3 giữa hoặc 1/3 trên trực tràng, thông thường không cần mở hậu môn nhân tạo. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể cắt đoạn ruột có u và nối lại được mà vẫn đảm bảo chức năng tiêu hóa bình thường.

2. Khi nào ung thư đại tràng cần làm hậu môn nhân tạo?

Khác với trực tràng, đại tràng dài khoảng 1,5 mét, và các khối u thường xuất hiện rải rác ở nhiều vị trí.
Theo bác sĩ Khánh, phần lớn bệnh nhân ung thư đại tràng không cần mở hậu môn nhân tạo, vì bác sĩ có thể cắt bỏ đoạn đại tràng bị bệnh và nối hai đầu ruột lại ngay.

Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp đặc biệt buộc phải mở hậu môn nhân tạo tạm thời:

• Khi khối u bị vỡ, gây viêm phúc mạc hoặc nhiễm trùng ổ bụng nặng, khiến ruột không thể nối lại ngay được.
• Khi khối u gây tắc ruột, làm ruột giãn to và phù nề. Trong tình huống này, bác sĩ phải cắt đoạn ruột tắc, mở hậu môn nhân tạo để tạm thời dẫn lưu phân ra ngoài. Sau khi ruột hồi phục, người bệnh sẽ được mổ lần hai để đóng hậu môn nhân tạo và khôi phục đường tiêu hóa bình thường.

3. Hậu môn nhân tạo là gì? Có phải vĩnh viễn không?

Hậu môn nhân tạo là một lỗ mở được tạo ra trên thành bụng, giúp đưa phân ra ngoài qua một túi chuyên dụng (túi hậu môn nhân tạo).
Không phải ai làm hậu môn nhân tạo cũng phải mang vĩnh viễn.

• Với ung thư trực tràng thấp, việc mở hậu môn nhân tạo thường là vĩnh viễn, vì không thể bảo tồn cơ vòng hậu môn.
• Còn trong các trường hợp tạm thời (như tắc ruột, viêm phúc mạc), người bệnh sẽ được đóng hậu môn nhân tạo lại sau 2–3 tháng, khi ruột hồi phục tốt.

4. Sống chung với hậu môn nhân tạo có khó không?

Theo bác sĩ Khánh, người có hậu môn nhân tạo vẫn có thể sống bình thường, sinh hoạt, làm việc và vận động như mọi người khác.

Điều quan trọng là:

• Học cách thay và vệ sinh túi hậu môn nhân tạo đúng kỹ thuật
• Chọn loại túi hậu môn nhân tạo phù hợp, kiểm tra seal kín, thay đều đặn.
• Theo dõi vùng da quanh hậu môn nhân tạo: nếu phát hiện ửng đỏ, sưng, rò dịch hoặc mùi hôi cần báo bác sĩ hoặc điều dưỡng.
• Chế độ ăn uống có thể cần điều chỉnh: tránh thức ăn gây đầy hơi, nhiều khí, khó tiêu; tăng cường chất xơ dễ tiêu, uống đủ nước.
• Hoạt động hàng ngày: người bệnh có thể đi lại, làm việc, tập thể dục nhẹ nhưng tránh căng thẳng vùng bụng hoặc mang vác nặng trong giai đoạn đầu.
• Tâm lý: chấp nhận và thích nghi với thay đổi hình thể và chức năng – trò chuyện với nhóm hỗ trợ hoặc chuyên gia tâm lý nếu cảm thấy lo lắng, tự ti.

Nhiều bệnh nhân tại Việt Đức sau phẫu thuật đã quay trở lại công việc, tập thể dục, đi du lịch chỉ cần biết cách kiểm soát tốt việc chăm sóc hậu môn nhân tạo.

5. Kết luận

Qua chia sẻ của BS. Phạm Phúc Khánh, có thể thấy rằng việc phải mở hậu môn nhân tạo phụ thuộc vào vị trí khối u và tình trạng ruột tại thời điểm phẫu thuật. Dù là tạm thời hay vĩnh viễn, người bệnh vẫn có thể sống khỏe mạnh, chủ động và tự tin khi được hướng dẫn đúng cách.

Merinco luôn đồng hành cùng người bệnh trong quá trình chăm sóc, vệ sinh và phục hồi sau phẫu thuật hậu môn nhân tạo, mang đến những sản phẩm hỗ trợ an toàn, tiện lợi và thân thiện với làn da, giúp người bệnh tự tin hơn trong hành trình sống khỏe mỗi ngày.

Lưu ý: Công ty TNHH Thương Mại Quốc Tế Merinco là nhà phân phối vật tư y tế, không cung cấp lời khuyên y khoa. Nội dung chỉ nhằm mục đích thông tin không thay thế tư vấn từ bác sĩ. Một phần nội dung được tạo ra với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và có thể chưa đầy đủ hoặc không được cập nhật thường xuyên. Vui lòng tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào.