Bác sĩ chia sẻ: Vì sao túi hậu môn nhân tạo hay rò rỉ và cách khắc phục

Merinco rất vinh dự được lắng nghe những chia sẻ hữu ích từ Phạm Phúc Khánh, ThS.BS CKII hiện đang công tác tại Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng – Tầng sinh môn, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, về chủ đề mà nhiều bệnh nhân sau phẫu thuật đặc biệt quan tâm: cách chăm sóc hậu môn nhân tạo đúng cách để hạn chế viêm da và các biến chứng thường gặp.

Ảnh: THS.BS Phạm Phúc Khánh

Trong quá trình theo dõi và chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật hậu môn nhân tạo, bác sĩ Khánh nhận thấy rằng viêm da quanh hậu môn nhân tạo là một trong những vấn đề phổ biến nhất. Tuy nhiên, nếu người bệnh nắm được đúng nguyên tắc chăm sóc, tình trạng này hoàn toàn có thể phòng tránh và kiểm soát hiệu quả.

Ngoài các biện pháp hỗ trợ thường được sử dụng như bột chống loét, kem làm đầy và vòng chống loét, người bệnh vẫn cần lưu ý thêm một số vấn đề quan trọng khác để hạn chế nguy cơ viêm da.

Theo bác sĩ Khánh, những sản phẩm kể trên chỉ đóng vai trò sản phẩm hỗ trợ, giúp phòng ngừa hoặc cải thiện tổn thương da. Yếu tố quan trọng nhất vẫn là cách người bệnh lựa chọn và sử dụng túi hậu môn nhân tạo hằng ngày.

Lựa chọn túi hậu môn nhân tạo phù hợp

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại túi hậu môn nhân tạo khác nhau, nhưng không phải túi nào cũng có đế đạt chất lượng tốt.
Một đế túi tốt cần đảm bảo:

• Bám dính chắc, hạn chế bong tuột

• Có thành phần hỗ trợ bảo vệ da, giúp làm liền tổn thương và giảm kích ứng

Việc lựa chọn đúng loại túi ngay từ đầu sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ rò rỉ và viêm da quanh hậu môn nhân tạo.

Cắt đế túi đúng kích thước hậu môn nhân tạo

Sau khi đã chọn được túi phù hợp, người bệnh cần biết cách cắt đế túi hậu môn nhân tạo chính xác.
Nếu cắt quá rộng, da xung quanh hậu môn nhân tạo sẽ bị hở, chất thải dễ bám vào da, gây dò đế, từ đó dẫn đến viêm loét da.

Bác sĩ Khánh lưu ý rằng hậu môn nhân tạo không phải lúc nào cũng có hình dạng tròn đều, vì vậy việc cắt đế túi đúng kích thước thường không đơn giản, đặc biệt với những người mới làm quen.

Sử dụng phụ kiện hỗ trợ để tăng độ kín khít

Chính vì sự không đều của hậu môn nhân tạo, người bệnh nên kết hợp thêm các phụ kiện hỗ trợ.
Ví dụ như kem chống rò rỉ, bôi xung quanh phần lỗ của đế túi để bịt kín các khoảng hở, giúp hạn chế rò rỉ và bảo vệ da tốt hơn.

Khi được sử dụng đúng cách, các phụ kiện này sẽ giúp hệ thống túi kín hơn, bền hơn, từ đó giảm đáng kể nguy cơ viêm da quanh hậu môn nhân tạo.

Bác sĩ Khánh nhấn mạnh rằng chăm sóc hậu môn nhân tạo không khó, nhưng đòi hỏi người bệnh phải hiểu đúng và thực hiện đúng cách. Nếu người bệnh hoặc người nhà gặp khó khăn trong quá trình chăm sóc, hãy đặt câu hỏi ở phần bình luận, bác sĩ sẽ giải đáp cụ thể để hỗ trợ tốt nhất.

Nguyên nhân gây rò rỉ túi hậu môn nhân tạo

Theo chia sẻ của bác sĩ Khánh, rò rỉ túi hậu môn nhân tạo là tình trạng khá thường gặp, đặc biệt ở giai đoạn đầu sau phẫu thuật hoặc khi người bệnh chưa quen với việc chăm sóc. Tình trạng này không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến viêm da quanh hậu môn nhân tạo.

Một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:

• Túi hậu môn nhân tạo không vừa với kích thước lỗ thông:
  Khi túi quá rộng hoặc quá chật so với lỗ hậu môn nhân tạo, chất thải dễ tràn ra ngoài hoặc làm tổn thương vùng da xung quanh.

• Hậu môn nhân tạo không nhô ra khỏi da:
  Trường hợp lỗ thông phẳng hoặc thụt xuống dưới bề mặt da khiến chất thải dễ thấm vào phần đế dán, gây dò và rò rỉ.

• Da quanh lỗ thông bị ẩm hoặc kích ứng:
  Da viêm, tổn thương hoặc ẩm ướt sẽ làm giảm độ bám của đế dán, khiến túi dễ bong.

• Để túi quá đầy hoặc không thay túi đúng thời điểm:
  Khi túi chứa quá nhiều chất thải hoặc khí tích tụ, áp lực trong túi tăng lên, làm giảm khả năng bám dính và gây rò rỉ.

Cách phòng tránh rò rỉ túi hậu môn nhân tạo

Để hạn chế tối đa tình trạng rò rỉ, bác sĩ Khánh khuyến cáo người bệnh cần chú ý các nguyên tắc sau:

Đảm bảo túi vừa khít với lỗ hậu môn nhân tạo

Người bệnh nên đo lại kích thước lỗ thông thường xuyên, đặc biệt trong những tuần đầu sau phẫu thuật vì kích thước hậu môn nhân tạo có thể thay đổi.
Với những trường hợp lỗ thông phẳng hoặc thụt, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng đế lồi để tăng độ kín khít (cần có chỉ định chuyên môn).

Giữ vùng da xung quanh luôn khô và sạch

Trước khi dán túi mới, da quanh hậu môn nhân tạo cần được làm sạch và lau khô hoàn toàn. Nếu da đang bị kích ứng hoặc tổn thương, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có hướng xử trí phù hợp, tránh tự ý thay đổi sản phẩm.

Thay túi đúng thời gian

Không nên để túi quá lâu mới thay vì lớp keo dính sẽ giảm hiệu quả, làm tăng nguy cơ bong túi và rò rỉ.

Không để túi quá đầy

Nên xả túi hoặc thay túi khi lượng chất thải đạt mức phù hợp, tránh để túi căng phồng gây áp lực lên đế dán.

Kết hợp phụ kiện hỗ trợ khi cần thiết

Trong một số trường hợp, việc sử dụng bột hút ẩm, vòng bảo vệ da hoặc kem làm đầy sẽ giúp tăng độ bám dính của túi và bảo vệ vùng da quanh hậu môn nhân tạo tốt hơn.

Các vấn đề về da quanh hậu môn nhân tạo cần đặc biệt lưu ý

Kích ứng da quanh hậu môn nhân tạo là biến chứng phổ biến nhất. Khi da bị đau rát, mẩn đỏ hoặc loét, không chỉ gây khó chịu cho người bệnh mà còn làm giảm độ bám của đế dán, từ đó tạo vòng luẩn quẩn rò rỉ – viêm da.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Chất thải tiếp xúc trực tiếp với da
  Ở hậu môn nhân tạo hồi tràng, dịch thải chứa nhiều enzym có tính ăn mòn cao, nếu tiếp xúc với da rất dễ gây bong tróc và viêm loét.

• Đế dán không khít với lỗ thông
  Cắt đế dán quá rộng gây hở da, quá chật có thể làm trầy xước hoặc chảy máu lỗ thông.

• Dị ứng với sản phẩm
  Một số người bệnh có thể dị ứng với thành phần của đế dán hoặc túi, gây ngứa, mẩn đỏ và rỉ dịch. Khi đó cần báo cho bác sĩ để được tư vấn thay đổi sản phẩm phù hợp hơn.

Khi nào cần liên hệ với bác sĩ?

Nếu tình trạng rò rỉ hoặc viêm da xảy ra thường xuyên, kéo dài, dù đã áp dụng các biện pháp phòng ngừa, người bệnh nên chủ động liên hệ với bác sĩ hoặc điều dưỡng chuyên về hậu môn nhân tạo để được đánh giá lại toàn bộ hệ thống túi và cách chăm sóc.

Bác sĩ Khánh nhấn mạnh rằng, việc phát hiện sớm và xử trí kịp thời không chỉ giúp bảo vệ da mà còn nâng cao chất lượng sống cho người mang hậu môn nhân tạo.