Thời Gian Thay Ống Và Rút Ống Mở Khí Quản: Hướng Dẫn Chi Tiết Chuẩn Y Khoa

Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết, đầy đủ và chuẩn xác theo góc nhìn y khoa.

1. Sau bao lâu thì người bệnh cần phải thay ống mở khí quản mới?

Thời gian thay ống mở khí quản (canule) phụ thuộc trực tiếp vào chất liệu ống, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, và chỉ định cụ thể từ bác sĩ điều trị.

Thời gian thay ống theo chất liệu:

• Ống mở khí quản nhựa PVC (dùng ngắn hạn): Thường được chỉ định thay định kỳ sau 7 đến 14 ngày. Nếu dùng loại nhựa Silicon cao cấp hơn, thời gian lưu ống có thể kéo dài từ 29 ngày đến 30 ngày (tùy thuộc vào khuyến cáo của nhà sản xuất).

• Ống mở khí quản 2 nòng (loại có nòng trong tháo rời):

  • Nòng trong (Inner Cannula): Cần được tháo ra vệ sinh từ 2 – 4 lần/ngày (hoặc ngay khi bị bám dính đờm dãi) để tránh tắc nghẽn.

  • Thân ống chính (Outer Cannula): Thường được thay mới sau 29 – 30 ngày sử dụng.

• Ống mở khí quản bằng kim loại (Bạc, Kim đồng): Loại này có thể sử dụng lâu dài, thường thay hoặc tiệt trùng lại sau mỗi 1 – 3 tháng tùy theo tình trạng xơ đóng đờm dãi.

Các trường hợp cần thay ống khẩn cấp (Không phụ thuộc vào số ngày):

Ngoài thời gian định kỳ, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế hoặc nhờ sự can thiệp của nhân viên y tế để thay ống ngay khi phát hiện:

1. Ống bị tắc nghẽn hoàn toàn hoặc một phần: Đờm dãi khô cứng đóng vón cục bên trong nòng ống không thể hút sạch.

2. Hỏng hóc dụng cụ: Bóng khí (cuff) bị xẹp, xì hơi hoặc dây cố định bị đứt, tuột.

3. Dấu hiệu nhiễm trùng tại chỗ: Chân lỗ mở khí quản chảy mủ, có mùi hôi, viêm loét hoặc chảy máu.

4. Ống bị tụt hoặc lệch vị trí: Bệnh nhân ho mạnh làm xê dịch cannula khỏi khí quản.

2. Đặt mở khí quản sau bao lâu thì có thể rút ống và đóng lỗ mở khí quản?

Thời gian rút ống mở khí quản không có một con số cố định cho tất cả mọi người. Việc rút ống phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ phục hồi chức năng hô hấp và lý do ban đầu khiến bệnh nhân phải mở khí quản.

Thời gian trung bình:

• Trường hợp cấp tính (Chấn thương, phẫu thuật vùng cổ/mặt, suy hô hấp tạm thời): Người bệnh có thể được xem xét rút ống sau vài ngày đến vài tuần khi tình trạng đáp ứng tốt.

• Trường hợp mãn tính (Tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não, liệt cơ hô hấp, thở máy kéo dài): Thời gian mang ống có thể kéo dài nhiều tháng, vài năm, thậm chí là suốt đời nếu cơ thể không thể tự thở an toàn.

Điều kiện tiêu chuẩn để bác sĩ tiến hành rút ống (Cai mở khí quản):

Quá trình rút ống bắt buộc phải thực hiện tại bệnh viện và tuân thủ đầy đủ các điều kiện sau:

• Nguyên nhân gây suy hô hấp đã được giải quyết: Bệnh nhân tự thở tốt, các chỉ số oxy trong máu (SpO2) ổn định khi ngừng hỗ trợ hô hấp.

• Phản xạ ho và nuốt phục hồi: Bệnh nhân có thể tự ho để khạc đờm dãi và nuốt thức ăn/nước bọt mà không bị sặc vào đường thở.

• Không còn tình trạng tăng tiết đờm dãi quá mức: Lượng đờm ít, trong, không bị tắc nghẽn.

• Thử nghiệm bịt ống (Capping test) thành công: Bác sĩ sẽ tiến hành tập bịt ống mở khí quản (sử dụng van nói hoặc nắp đậy) trong vòng 24 – 48 giờ. Nếu bệnh nhân vẫn tự thở êm dịu, không bị khó thở hay tụt SpO2, việc rút ống mới được tiến hành.

Quá trình đóng lỗ mở khí quản diễn ra như thế nào?

• Sau khi rút ống, bác sĩ sẽ sát trùng và dán băng gạc vô trùng che kín lỗ mở.

• Thông thường, lỗ mở khí quản sẽ tự liền và khép lại trong khoảng 7 đến 14 ngày mà không cần phẫu thuật khâu lại.

• Trong một số ít trường hợp lỗ mở quá lớn hoặc mô sẹo xơ cứng không thể tự khép, bác sĩ sẽ chỉ định một thủ thuật phẫu thuật nhỏ để đóng lỗ thủng.

Lưu Ý Quan Trọng Cho Người Nhà Chăm Sóc

• Không tự ý rút hoặc thay thân ống chính tại nhà khi chưa có sự hướng dẫn và cho phép từ y bác sĩ chuyên khoa.

• Thường xuyên vệ sinh nòng trong (nếu dùng loại 2 nòng), thay gạc chân ống và dây cố định hàng ngày để tránh nhiễm trùng.

• Theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường như: sốt, khó thở, thở khò khè, da tím tái, hoặc có máu tươi trong dịch hút đờm.