Ăn Ít Đường Vẫn Bị Tiểu Đường & Đường Huyết Sau Ăn Thế Nào Là Nguy Hiểm?

1. Tại sao tôi ăn ít đường nhưng vẫn bị tiểu đường?

Trả lời: Nhiều người nghĩ rằng ăn nhiều đường mới bị tiểu đường, nhưng thực tế bệnh tiểu đường (đặc biệt là tiểu đường tuýp 2) liên quan đến nhiều yếu tố phức tạp hơn:

• Kháng insulin: Cơ thể vẫn sản xuất insulin nhưng các tế bào phản ứng kém với nó, khiến đường bị tích tụ trong máu thay vì đi vào tế bào để tạo năng lượng.
• Chế độ ăn nhiều tinh bột tinh chế: Dù không ăn đường ngọt, việc tiêu thụ nhiều cơm trắng, bánh mì trắng, bún, phở... vẫn khiến cơ thể chuyển hóa thành đường rất nhanh, làm tăng đường huyết.
• Di truyền: Nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn nếu trong gia đình có người thân (bố mẹ, anh chị em) bị tiểu đường.
• Thừa cân, béo phì: Đặc biệt là tình trạng tích tụ mỡ vùng bụng (mỡ nội tạng) làm tăng tình trạng kháng insulin.
• Ít vận động: Cơ bắp không tiêu hao năng lượng khiến khả năng tự hấp thu đường trong máu giảm đi.
• Tuổi tác, bệnh lý và thuốc: Nguy cơ mắc bệnh tăng dần theo tuổi tác. Ngoài ra, một số bệnh lý nội tiết hoặc việc sử dụng các thuốc như corticosteroid cũng ảnh hưởng tiêu cực đến đường huyết.

Ảnh: Chế độ ăn nhiều tinh bột tinh chế dù không ăn đường ngọt, việc tiêu thụ nhiều cơm trắng, bánh mì trắng, bún, phở... vẫn khiến cơ thể chuyển hóa thành đường rất nhanh, làm tăng đường huyết.

2. Đường huyết tăng sau ăn bao lâu thì nguy hiểm?

Trả lời: Sau khi ăn, đường huyết tăng lên là phản ứng sinh lý bình thường. Để biết mức tăng đó có nguy hiểm hay không, cần dựa vào cả chỉ số và thời gian duy trì:

Mức sinh lý bình thường (ở người không bị tiểu đường):

• Đường huyết thường đạt đỉnh trong khoảng 30 – 60 phút sau ăn.
• Sau đó giảm dần và trở về gần mức trước ăn trong vòng 2 – 3 giờ.
• Chỉ số đường huyết ở thời điểm 2 giờ sau ăn thường dưới 140 mg/dL (7,8 mmol/L).

Mức độ cảnh báo nguy hiểm cần gặp bác sĩ:

• Đường huyết sau ăn thường xuyên vượt mức 180 mg/dL (10 mmol/L).
• Đường huyết đạt đỉnh và duy trì ở mức cao liên tục nhiều giờ liền sau bữa ăn mà không giảm.
• Đường huyết vọt lên trên 250 mg/dL (13,9 mmol/L), kèm theo các triệu chứng như khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi, sụt cân...

Lưu ý đối với người dùng CGM (Máy đo đường huyết liên tục): Việc đường huyết tăng vọt lên nhanh ngay sau ăn rồi nhanh chóng hạ về mức bình thường ít đáng lo ngại hơn so với tình trạng đường huyết chỉ tăng ở mức vừa phải nhưng kéo dài dai dẳng nhiều giờ. Bác sĩ thường sẽ đánh giá toàn diện dựa trên đỉnh đường huyết, thời gian duy trì ở mức cao và chỉ số Time in Range (Thời gian trong vùng mục tiêu 70 – 180 mg/dL) chứ không chỉ nhìn vào một con số đơn lẻ.

Ảnh: Đối với người dùng CGM (Máy đo đường huyết liên tục): Việc đường huyết tăng vọt lên nhanh ngay sau ăn rồi nhanh chóng hạ về mức bình thường ít đáng lo ngại hơn