Bao lâu thay dây cố định, băng gạc ống mở khí quản? Loại dây nào tái sử dụng được?

1. Sau thời gian bao lâu thì cần thay dây cố định và băng gạc quanh chân ống mở khí quản?

Theo hướng dẫn chăm sóc mở khí quản của nhiều bệnh viện và trung tâm y tế chuyên khoa tai mũi họng, tần suất thay dây cố định và băng gạc phụ thuộc vào loại vật liệu và tình trạng thực tế của da vùng chân ống, nhưng có thể tóm tắt như sau:

• Dây cố định (tie/holder): Nên kiểm tra mỗi ngày và thay định kỳ ít nhất 1 lần/ngày, một số hướng dẫn cho phép giãn ra 2–3 lần/tuần nếu dây còn sạch, khô và chắc chắn. Dù theo lịch nào, dây cần được thay ngay lập tức khi bị ướt, bẩn, sờn rách hoặc khi thấy da dưới dây có dấu hiệu đỏ, trầy xước.
• Băng gạc quanh chân ống: Thường thay 1–2 lần/ngày, hoặc bất cứ khi nào gạc bị thấm dịch, đờm, ẩm ướt. Không nên để gạc ướt lâu vì dễ gây tổn thương, kích ứng da.
• Trong 24 giờ đầu sau phẫu thuật mở khí quản: Thường chưa thay dây và băng gạc trừ khi có chỉ định của bác sĩ, vì lúc này lỗ mở khí quản chưa ổn định.
• Việc thay dây, đặc biệt là tháo hoàn toàn dây cũ, nên có hai người thực hiện (một người giữ cố định ống, một người thay dây) để tránh ống bị tuột ra ngoài trong lúc thao tác.
• Khi thay, cần kiểm tra: dây có vừa đủ chặt để đút lọt một ngón tay giữa dây và cổ hay không, da quanh chân ống có đỏ, sưng, chảy dịch mùi hôi hoặc mô hạt bất thường hay không.

Vì mỗi người bệnh có tình trạng da, lượng đờm dãi và loại ống khác nhau, lịch thay cụ thể tốt nhất nên theo đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc điều dưỡng đang theo dõi trực tiếp cho người bệnh.

2. Có loại dây cố định ống mở khí quản nào giặt và tái sử dụng được nhiều lần không?

Có. Bên cạnh loại dây vải truyền thống (twill tape) hoặc dây dùng một lần phải cắt bỏ mỗi khi thay, hiện nay trên thị trường có các loại dây/đai cố định ống mở khí quản dạng tái sử dụng, thường được thiết kế với các đặc điểm:

• Chất liệu mềm, lót vải hoặc bọt xốp (foam), bề mặt tiếp xúc da êm, hạn chế cọ xát gây trầy xước.
• Hai đầu dây có khóa dán (velcro) để dễ dàng tháo, chỉnh độ chặt/lỏng mà không cần cắt dây như dây vải thông thường.
• Vật liệu được nhà sản xuất ghi rõ là có thể giặt bằng máy hoặc giặt tay, dùng lại nhiều lần cho đến khi dây có dấu hiệu sờn, mất độ bám dính hoặc không còn đảm bảo giữ chặt ống.

Trong hệ thống phân loại thiết bị y tế quốc tế, dòng sản phẩm này được xếp riêng vào nhóm "dây/đai cố định ống mở khí quản loại tái sử dụng" (reusable), khác với nhóm dây cố định dùng một lần (single-use) chỉ dùng cho một lần thay rồi bỏ.

Một vài lưu ý khi dùng loại dây tái sử dụng:

• Luôn giặt và làm khô theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi dùng lại.
• Kiểm tra khóa dán (velcro) trước mỗi lần sử dụng – nếu khóa dán không còn bám chắc, cần thay dây mới ngay để tránh tuột ống.
• Dù là loại tái sử dụng, dây vẫn cần được thay bỏ hoàn toàn khi bị đứt, sờn nặng hoặc dính bẩn không giặt sạch được.
• Nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc nhà cung cấp thiết bị y tế để chọn loại dây phù hợp với kích cỡ cổ và loại ống mở khí quản đang sử dụng.

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho hướng dẫn trực tiếp từ bác sĩ hoặc nhân viên y tế đang chăm sóc cho người bệnh. Trước khi thay đổi loại dây cố định hoặc lịch chăm sóc, bạn nên trao đổi với đội ngũ y tế phụ trách để được tư vấn phù hợp với tình trạng cụ thể.